Servikal lamina veya pedikül kırığı

Özet

Servikal pedikül ve lamina kırıkları travmada posterior arkın tek ya da birden çok bölümünü tutabilir. Kontrastsız ince kesit BT kırık hattının yönünü, spinal kanal ile ilişkisini ve faset taşıyan lateral kitlenin bağlantısını gösterir. Aynı tarafta pedikül ve lamina birlikte kırıldığında lateral kitle ile üst ve alt artiküler çıkıntılar ana vertebra bütünlüğünden ayrılabilir; iki komşu hareket segmentinin faset stabilitesi etkilenebilir. Kanal yönüne yer değiştiren kemik fragmanı ve pedikül-lamina birlikteliği olası kanal daralması ve faset instabilitesi açısından ayrı ayrı değerlendirilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Aksiyel ince kesitlerde pedikül veya laminadaki kortikal süreksizlik, kırık hattının kanala yönü ve ayrılmış kemik parçası görülür. Kemik algoritmalı sagittal ve koronal rekonstrüksiyonlar hattın posterior ark boyunca devamını, faset bağlantısını ve fragmanın spinal kanal ya da nöral foramenle ilişkisini gösterir; kemik kırık hattını göstermek için intravenöz kontrast gerekmez.

Önerilen pencereler: Kemik (G 1800 / M 400), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Pedikül korteks kesintisi — vertebra gövdesi ile posterior ark arasındaki kemik köprüde keskin kırık hattı izlenir.
• Lamina kırık hattı — posterior arkın ince kemik plağında orta hatta veya artiküler pillar komşuluğunda ayrışma görülür.
• Aynı taraflı pedikül-lamina çifti — pedikül ve lamina kırıkları, aradaki lateral kitleyi ve üst-alt artiküler çıkıntıları vertebranın geri kalanından ayırır.
• Kanal içine fragman — lamina veya pedikül parçası spinal kanal konturuna taşarak kemik kanal boşluğunu daraltabilir.
• Çift taraflı posterior ark kırığı — iki lamina ya da pedikül-lamina bileşkesi kırıkları ark bütünlüğünü bozar.
• Faset bağlantısında ayrışma — lateral kitle serbestleşmesi üst ve alt komşu faset yüzlerinin uyumunu değiştirebilir.
• Eşlik eden hizalanma bozukluğu — kırık seviyesinde rotasyon, anterolistezis veya faset aralığı açılması instabil yaralanmayı destekler.

Ölçütler ve sınıflamalar

AO Spine subaksiyel servikal yaralanma sınıflaması

A0, anlamlı stabilite kaybı oluşturmayan minör kemik yaralanmalarını içerir; izole lamina kırığı buna örnek olabilir. Pedikül-lamina birlikteliği lateral kitleyi ayırıyorsa bu, basit izole ark kırığı olarak adlandırılmaz ve F3 yüzen lateral kitle morfolojisi düşünülür; translasyon varsa C tipi yaralanma da kaydedilir.

Normalde

Normal posterior arkta pediküller korpusun arka-yanından çıkar, laminalar orta hatta birleşir ve aradaki lateral kitle üst-alt fasetleri taşır; kemik halkada kesinti bulunmaz. Yaralı tarafı karşı tarafla ve aynı seviyenin üst-alt kesitleriyle kıyaslayıp pedikül korteksini, lamina devamlılığını, kanal iç yüzünü ve faset bağlantısını izleyin.

Ayırıcı tanı

Yüzen lateral kitle

aynı tarafta pedikül ve lamina kırıkları faset taşıyan bloğu tamamen ayırır; tek posterior ark hattından farklıdır.

Faset kırığı

kortikal defekt artiküler yüz veya lateral kitle merkezindedir; pedikül ya da lamina boyunca ayrı hat bulunmayabilir.

Konjenital posterior ark yarığı

akut kırıkla karışabileceğinden kesinti kenarlarının kortikasyonu, kemik yeniden şekillenmesi, skleroz ve eşlik eden gelişimsel bulgular birlikte değerlendirilir.

Kronik veya kaynamamış kırık

kortike ya da sklerotik kenarlar kroniklik lehinedir; bu görünüm tek başına eski kırık ile gelişimsel defekti ayırt ettirmez.

Servikal spondilolizis (pars interartikülaris defekti)

iyi sınırlı yarık üst ve alt fasetler arasındaki artiküler pillar düzeyindedir; yeri pedikül veya lamina kırık hattından ayrılır.

Tuzaklar

• Tek aksiyel kesitte izlenen lamina çizgisini izole saymayın; kesitleri kraniokaudal takip ederek aynı tarafta pedikül hattı olup olmadığını arayın.
• Omuz kuşağına bağlı ışın sertleşmesi ve çizgilenme artifaktları alt servikal ve servikotorasik bileşke görüntülerini bozabilir; kortikal devamlılığı çok düzlemli kemik rekonstrüksiyonlarında yeniden kontrol edin.
• Kanal içine uzanan küçük kemik fragmanını yalnız yumuşak doku penceresinde değerlendirmeyin; kemik penceresinde spinal kanalın arka konturunu izleyin.
• Rotasyon ve anterolistezis faset dizilimini etkileyebilir; her iki lateral kitleyi ve komşu faset aralıklarını çok düzlemli görüntülerde doğrulayın.

Kendini dene

1. C4’te sağ pedikül ve sağ lamina ayrı hatlarla kırılmış; aradaki faset bloğu serbest. Patern hangisidir?

   • Yüzen lateral kitle
   • İzole lamina kırığı
   • Spinöz çıkıntı avülsiyonu
   • Transvers çıkıntı kırığı
   Cevabı göster

   Yüzen lateral kitle. Pedikül ve lamina kırıklarının aynı tarafta lateral kitleyi ayırması F3 yüzen lateral kitle paternidir. İzole lamina kırığında pedikül hattı ve serbest faset bloğu olmaz; diğer seçenekler farklı kemik çıkıntılarını tutar.

2. Sagittal kemik BT’de lamina fragmanı spinal kanalın arka konturuna doğru yer değiştirmiş. Öncelikle hangi eşlikçi doğrudan incelenir?

   • Kanal içi kemik basısı
   • Foramen transversarium
   • Dens korteksi
   • Odontoid senkondroz
   Cevabı göster

   Kanal içi kemik basısı. Kanal yönüne yer değiştiren lamina fragmanı kemik kanal boşluğunu daraltabilir; aksiyel ve sagittal kesitlerde bası değerlendirilir. Diğer seçenekler bu fragman yönünün oluşturduğu doğrudan riski açıklamaz.

İlgili konular

• Yüzen lateral kitle kırığı
• Servikal faset kırığı
• Travmatik kemik kanal basısı
• Servikal translasyonel kırık-çıkık

Kaynaklar

Bu sayfadaki 41 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 12 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. AO Spine subaxial cervical spine injury classification systemsurgeryreference.aofoundation.org
2. MDCT and MRI evaluation of cervical spine traumapubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Floating Lateral Mass Fractures of the Cervical Spinepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Anatomy, Back, Cervical Vertebraencbi.nlm.nih.gov
5. Dual-Energy CT Images: Pearls and Pitfallspmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Developmental anomalies of the lateral portion of the cervical neural arch: Multimodal imaging and clinical implicationspmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. ACR Appropriateness Criteria® Acute Spinal Trauma: 2024 Updatepubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Appropriateness criteria: Suspected Spine Traumaradiologyinfo.org

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.