Pulmoner arter anevrizması

Özet

Pulmoner arter anevrizması, ana pulmoner arterde veya dallarında gelişen seyrek bir fokal genişlemedir; konjenital kalp hastalığı, pulmoner hipertansiyon, vaskülit, enfeksiyon, travma ve tümörle ilişkili olabilir. BTPA, genişlemenin yerini ve biçimini, besleyici arterle devamlılığını, mural trombüsü ve çevre akciğer dokusundaki kanamayı gösterir. Hemoptizili hastada periferik pulmoner arter psödoanevrizması olası bir kanama kaynağıdır. Perivasküler kanama, mural trombüs ve damar dışına kontrast geçişi gibi komplikasyon bulguları değerlendirilmelidir; BT morfolojisi damar duvarının histolojik katmanlarını göstermez.

Faz ve pencere

BTPA tanısal

Pulmoner arter lümeni kontrastla opaklaşırken fokal sakküler ya da fuziform genişleme damar boyunca takip edilir; ince kesit ve multiplanar görüntüler kesenin kaynak dal ile bağlantısını ve dallanma ilişkisini ortaya koyar. Lümenle aynı yoğunlukta kontrastlanan kese, kontrastlanmayan mural trombüs, damar dışına kontrast geçişi ve komşu buzlu cam veya konsolidasyon aranır.

Önerilen pencereler: Anjiyo (G 600 / M 150), Mediasten (G 350 / M 50), Akciğer (G 1500 / M -600).

BT bulguları

• Fokal arter genişlemesi — çevresindeki aynı dalın kalibresinden belirgin biçimde ayrılan, damar devamlılığı korunmuş segment.
• Sakküler kese — pulmoner arter konturundan kese biçiminde dışa uzanan ve ana lümenle bağlantısı gösterilebilen odak.
• Fuziform genişleme — damar ekseni boyunca uzanan ve iki yanda genişleyen segment; gerçek anevrizmada görülebilir.
• Kontrastlanan kese lümeni — arteriyel kontrastla dolan odak, kaynak pulmoner arter dalıyla kesintisiz izlenir.
• Mural trombüs — kese veya genişlemiş segment içinde kontrastlanmayan, eksantrik yumuşak doku yoğunluğu.
• Duvar kalınlaşması/düzensizliği ve çevresel yumuşak doku — enfeksiyon, vaskülit veya komşu tümör invazyonunu düşündürebilir; BT gerçek anevrizma ile psödoanevrizmayı her zaman ayıramaz.
• Perivasküler hemoraji — kese çevresindeki parankimal kanama veya kavite içindeki kanama bulguları, pulmoner arter lezyonunun kanamayla ilişkisini destekleyebilir.
• Çoklu veya iki taraflı lezyon — Behçet hastalığı gibi sistemik vaskülitlerde birden fazla pulmoner arter dalı tutulabilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Bir derlemede ana pulmoner arter için kullanılan anevrizma çapı tanımı; evrensel uzlaşı değildir

>40 mm

Bir BT görüntüleme derlemesinde ana pulmoner arter için aktarılan cinsiyete özgü üst normal çaplar (yuvarlanmış)

erkek 29 mm; kadın 27 mm

Bir derlemede ana pulmoner arter anevrizması için kullanılan 1,5 kat üst-normal çap eşikleri

erkek >43 mm; kadın >40 mm

Gerçek anevrizma

İntima, media ve adventisyanın tümünü içeren fokal arter genişlemesidir; görüntülemede fuziform biçim görülebilir, ancak BT duvar katlarını histolojik olarak göstermez.

Psödoanevrizma

Arter duvarının tüm katmanlarını içermeyen, çoğunlukla sakküler keseleşmedir; enfeksiyon, travma, girişim, vaskülit veya tümörle ilişkili olabilir.

Normalde

Normal ana pulmoner arter sağ ventrikül çıkışından bifurkasyona uzanır; sağ ve sol ana pulmoner arterler hiluslara doğru düzenli dallanır ve fokal kese oluşturmaz. Şüpheli odakta damar eksenine dik çapı, komşu proksimal ve distal segmentlerle kıyaslayın; kontrastın ana lümenden kese içine geçişini ve karşı tarafın eş dalını izleyin.

Ayırıcı tanı

Pulmoner arter psödoanevrizması

sakküler kese, enfeksiyon kavitesi veya girişim sahasıyla komşuluk gösterebilir; duvar bütünlüğü BT ile kesin belirlenemez.

Pulmoner arteriyovenöz malformasyon

besleyici arter bir damar yumağına ve geniş drenaj venine bağlanır.

Pulmoner hipertansiyona eşlik eden yaygın pulmoner arter genişlemesi

ana pulmoner arter genişlemesi ve sağ kalp bulguları eşlik edebilir; fokal kese görünümü tek başına beklenen patern değildir.

Pulmoner arter diseksiyonu

genişlemiş arter lümeninde intimal flep veya çift lümen izlenir.

Pulmoner arter sarkomu

lümeni dolduran, damar boyunca uzanabilen yumuşak doku kitlesi ve damar konturunda genişleme yapabilir.

Tuzaklar

• Çapı oblik aksiyel kesit yerine damarın seyriyle uyumlu çift eğik MPR'de doğrulayın; ana pulmoner arterin en geniş çapını damara dik düzlemde ölçün.
• Yaygın ana arter genişlemesini tek başına fokal anevrizma diye adlandırmayın; ana gövdeyi, dalları ve genişlemenin dağılımını birlikte inceleyin.
• Sakküler biçim psödoanevrizmayı akla getirir ama duvar katlarını göstermez; enfeksiyon, travma, kateter ve vaskülit öyküsüyle eşleştirin.
• Kese içindeki kısmi trombüs kontrastlanan lümeni daraltabilir; tüm dış çapı ve açık lümeni ayrı tarif edin.

Kendini dene

1. Tüberküloz kavitesinin duvarına komşu segmental pulmoner arterde kontrastlanan kese ve çevresel kanama görülüyor. En olası lezyon hangisidir?

   • Rasmussen anevrizması
   • Pulmoner arter sarkomu
   • Arteriyovenöz malformasyon
   • Pulmoner ven variksi
   Cevabı göster

   Rasmussen anevrizması. Tüberküloz kavitesine komşu pulmoner arter keseleşmesi Rasmussen anevrizmasını destekler; çevresel kanama eşlik edebilir ancak BT tek başına rüptürü veya duvar katlarını kanıtlamaz. Sarkom arter lümenini dolduran doku kitlesi oluşturabilir, arteriyovenöz malformasyonda besleyici arter ile drenaj veni bağlantısı izlenir, ven variksi ise pulmoner venöz sistemle devam eder.

2. Pulmoner arterde fokal genişleme içinde ince intimal çizgi iki akım kanalı oluşturuyor. Hangi ayırıcı tanı öne çıkar?

   • Pulmoner arter diseksiyonu
   • Pulmoner hipertansiyon
   • Arteriyovenöz malformasyon
   • Pulmoner arter tromboembolisi
   Cevabı göster

   Pulmoner arter diseksiyonu. İntimal flep ve çift lümen pulmoner arter diseksiyonunun temel BT ipuçlarıdır ve çok düzlemli görüntülerde izlenmelidir. Pulmoner hipertansiyon daha yaygın damar genişlemesi yapar; arteriyovenöz malformasyonda besleyici arter-drenaj veni bağlantısı görülür, tromboembolide lümen içi dolum defekti bulunur.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 45 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 13 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Pulmonary artery aneurysm: computed tomography (CT) imaging findings and diagnosispmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Pulmonary artery aneurysms: diagnosis & endovascular therapypmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Acquired pulmonary artery pseudoaneurysms: a pictorial reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Pulmonary arteries: imaging of pulmonary embolism and beyondpmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Pulmonary arterial dilatation: imaging evaluation using multidetector computed tomographypmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Imaging of congenital lung diseases presenting in the adulthood: a pictorial reviewlink.springer.com
7. link.springer.comlink.springer.com

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.