Özet
Dalak tutulumu Hodgkin ve non-Hodgkin lenfomalarda yaygın hastalığın bir parçası olabilir; BT'de diffüz büyümeden milier odaklara ve tek kitleye uzanan farklı biçimlerde görünür. Portal venöz fazlı kontrastlı batın BT'si dalak morfolojisini, fokal atenüasyon farklarını, hiler ve retroperitoneal nodları ve eşlik eden karaciğer ya da kemik bulgularını araştırır. Dalak boyutunun normal olması infiltrasyonu dışlamaz; büyüme de tek başına lenfoma kanıtı değildir. Dalak tutulumunu yalnız boyuta göre değerlendirme; normal boyutlu dalakta infiltrasyon olabilir ve splenomegali lenfoma olmadan da görülebilir.
Faz ve pencere
- Portal tanısal
- Kontrastlı BT'de lenfomatöz tutulum fokal odaksız diffüz splenomegali biçiminde olabileceği gibi, tek veya çoklu fokal nodüler/kitle lezyonları olarak da görülebilir; ancak lezyonlar BT'de subjektif olarak normal görünebilir.
Önerilen pencereler: Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).
BT bulguları
- Fokal lezyon seçilmeksizin dalak hacminde ve uzun ekseninde artış
- Dalak parankiminde yaygın küçük, milier düşük atenüasyonlu noktalar
- Birden çok hipoatenüasyonlu parankimal nodül
- Lenfoma tanılı hastalarda dalakta tek başına fokal bir kütle lezyonu görülebilir.
- Dalak hilusu ve paraaortik istasyonlarda lenf nodu büyümesi
- Eşlik eden karaciğer fokal odakları veya kemik iliği/kemik lezyonları
- Tedavi sonrası dalak lezyonlarında nadiren kalsifikasyon görülebilir
Ölçütler ve sınıflamalar
- Lugano BT evrelemesinde splenomegali için dikey uzunluk eşiği
- >13 cm (dikey uzunluk)
- Dalak lenfoma tutulum paternleri
- Görüntüleme spektrumu fokal odaksız homojen splenomegali, 5 mm'den küçük milier infiltrasyon, çoklu 1–10 cm nodüler lezyonlar ve büyük tek kitle biçimindedir; bu paternler histolojik sınıflama değildir.
Normalde
Portal venöz fazda normal dalak homojen kontrastlanır; belirgin fokal nodül veya kitle bu görünümden sapmadır. Portal venöz fazda dalak parankimini ve uzun eksenini değerlendir; hilus, paraaortik nodlar ve diğer solid organları da incele.
Normal BT ile kıyasla
Aynı bölgenin, kaynak veri setinde patoloji içermediği belirtilen bir BT incelemesini kesit kesit kaydırın; organ sınırlarını açarak anatomiyi hasta görüntüsüyle karşılaştırın. Küçük rastlantısal bulgular tümüyle dışlanmamıştır.
Kaynak: TotalSegmentator v2.01 veri seti (Wasserthal ve ark., Radiology: Artificial Intelligence 2023), CC BY 4.0, vaka s0541; organ sınırları veri setinin otomatik segmentasyonundan, birleştirilerek sadeleştirildi. Görüntüler 2,5 mm kesit aralığına yeniden örneklendi.
Ayırıcı tanı
- Dalak apsesi
- düşük atenüasyonlu veya kistik lezyon, bazen gaz ve çevresel sıvı içerebilir; klinik enfeksiyon bulgularıyla birlikte değerlendirilir.
- Dalak infarktı
- periferik, kama biçimli hipoatenüasyon gösterebilir.
- Dalak metastazı
- bilinen primer malignite ve diğer organ metastazları bağlamında düşünülür; görünümü değişken olabilir.
- Hemanjiyom
- arteriyel fazda başlayan periferik nodüler kontrastlanmanın portal venöz fazda merkeze doğru dolması tipik olabilir.
- Sarkoidoz
- dalakta küçük çoklu nodüller ve eşlik eden karaciğer odakları görülebilir; bilinen akciğer tutulumu ayırıcı tanıya yardımcı olur.
Tuzaklar
- Splenomegaliyi lenfoma tutulumu ile eşitleme; dalak boyutu tek başına özgül değildir.
- Normal boyutlu dalakta lenfoma infiltrasyonu bulunabilir; yalnız kraniokaudal uzunluğa bakarak hastalığı dışlama.
- Erken arteriyel fazda normal dalak geçici trabeküler/heterojen kontrastlanma gösterip yalancı nodüler görünüm oluşturabilir; şüpheli görünümün portal venöz fazda homojenleşip homojenleşmediğini kontrol edin.
- Şüpheli nodüler görünümün portal venöz fazda homojenleşip homojenleşmediğini kontrol edin; erken fazdaki geçici psödonodüler görünüm lenfoma odağı gibi algılanabilir.
Kendini dene
Bilinen lenfomalı hastada dalak normal boyutta olsa da parankimde düşük atenüasyonlu nodüller görülüyor. Hangi yorum doğrudur?
Cevabı göster
Normal boyutlu dalakta lenfoma infiltrasyonu bulunabilir. Normal dalak boyutu infiltrasyonu dışlamaz; lenfoma normal boyutlu dalakta da bulunabilir. Düşük atenüasyonlu nodüller lenfomaya özgü değildir ve klinik bağlamda değerlendirilmelidir.
Dalak büyüklüğü tek başına lenfoma infiltrasyonunu kanıtlar mı?
Cevabı göster
Hayır, büyüme özgül değildir. Splenomegali lenfoma olmadan görülebilir; ayrıca normal boyutlu dalakta da lenfoma infiltrasyonu bulunabilir. BT bulguları klinik bağlam ve eşlik eden parankimal lezyonlarla birlikte değerlendirilmelidir.
İlgili konular
- Nodüler lenfosit baskın Hodgkin lenfomada dalak tutulumu
- Transplantasyon sonrası lenfoproliferatif hastalık
Kaynaklar
Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 25 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).
- Spleen in haematological malignancies: spectrum of imaging findingspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Computed tomography of the spleen: how to interpret the hypodense lesionpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cross-sectional imaging findings of splenic infections: is differential diagnosis possible?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging for Staging and Response Assessment in Lymphomapubs.rsna.org
- ESR Essentials: imaging of lymphoma—practice recommendations by the European Society of Oncologic Imaginglink.springer.com
- Multimodality Imaging for the Diagnosis and Evaluation of Pulmonary Sarcoidosispubs.rsna.org
- Atraumatic Splenic Rupture: A Case Reportpmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Is there a reliable size cut-off for splenic involvement in lymphoma? A [18F]FDG-PET controlled studypmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Pathological rupture of the normal spleen: Review with the literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Spleens With Disseminated Lymphoma Exhibit Higher Standardized Uptake Value Maximum, Metabolic Tumor Volumes, and Total Lesion Glycolysis on Fluorine‐18 Fluorodeoxyglucose Positron Emission Tomography/Computed Tomographypmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Hepatosplenic sarcoidosispmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Hodgkin lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Current Treatments in Marginal Zone Lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Primary pancreatic lymphoma: two case reports and a literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging patterns in non-traumatic spleen lesions in adults-a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Brentuximab Vedotin Infusion Reaction Management: A Case Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- CT imaging of primary pancreatic lymphoma: experience from three referral centres for pancreatic diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Unusual Presentation of Diffuse Large B-Cell Lymphoma With Splenic Infarcts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Follicular lymphoma-related colitis resembling ulcerative colitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Autoimmune Gastritis With Progression of Leukemic Non-Nodal Mantle Cell Lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Splenic lymphoma with complex gastro-spleno-diaphragmatic fistula: 3D laparoscopic multivisceral resection. The first literature case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Urethral large B-cell urethral lymphoma: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Primary hepatic lymphoma- A diagnostic dilemma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Incidental diagnosis of tumor thrombosis on FDG PET/CT imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Clinical Profile and Chemotherapy Response in Children with Hodgkin Lymphoma at a Tertiary Care Centre.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Laparoscopic resection of retro gastric extra osseous Ewing Sarcoma in a 5-year old: a rare case and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Multifocal autoimmune pancreatitis complicated by pancreatic insufficiency and segmental portal hypertension: A case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Splenic inflammatory pseudotumor-like follicular dendritic cell sarcoma: a case report with imaging features and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Inflammatory pseudotumor-like follicular dendritic cell sarcoma of the spleen: A diagnostic challenge with imaging-pathologic correlation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Epidemiological Features, Etiopathogenesis, Diagnostic Evaluation, and Management Protocol of Splenic Tuberculosis: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Common and Uncommon Splenic Lesions: A Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Imaging and pathological features of pediatric sclerosing angiomatoid nodular transformation of the spleen: a case series and hypothesis-generating perspective on non-operative management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Primary splenic angiosarcoma presenting with multiple bone destruction as the initial manifestation: a case report and narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- CT and MR in peritoneal malignancies: pearls and pitfalls at preoperative examination.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Cryptococcosis in Pediatric Renal Transplant Recipients: Comparative Insights from Adult Cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Diagnostic Imaging Features of Mammary Gland Tumors in Dogs and Cats.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Long-term safety and effectiveness of the "OptEase" vena cava filter.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Spontaneous bacteremia and spontaneous bacterial peritonitis share similar prognosis in patients with cirrhosis: a cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Spleens With Disseminated Lymphoma Exhibit Higher Standardized Uptake Value Maximum, Metabolic Tumor Volumes, and Total Lesion Glycolysis on Fluorine-18 Fluorodeoxyglucose Positron Emission Tomography/Computed Tomography.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Dynamic Metabolic Parameters and Deauville Score on 18F-FDG PET/CT for Prognostic Assessment in Pediatric Burkitt Lymphoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Hepatosplenic sarcoidosis: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Radiological Approach to Splenomegaly: Etiologies, Pathophysiologies, and Diagnostic Strategies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- Splenic pathologies: A pictorial review of common, wandering, twisting and rare presentations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.