Posterior dolaşım ASPECTS (pc-ASPECTS)

Özet

pc-ASPECTS, posterior dolaşım iskemik değişikliklerinin yaygınlığını 10 üzerinden bölgesel olarak özetleyen bir BT puanlama sistemidir. Kontrastsız BT'de erken iskemik değişiklikler değerlendirilir; CTA kaynak görüntülerinde bu değişikliklere duyarlılık kontrastsız BT'den yüksek olabilir. Pons ve mezensefalon tutulumu ikişer, sağ/sol talamus, serebellum ve PCA alanı tutulumu birer puan düşürür. Özgün çalışmada Özgün çalışmada CTA kaynak görüntülerindeki pc-ASPECTS işlevsel bağımsızlığı öngörürken kontrastsız BT puanı bunu anlamlı olarak öngörmemiştir.

Okuma sırası

1. Pons ve mezensefalon. İnce kesitlerde pons ve hemen üstündeki mezensefalon düzeyinde simetriyi izleyin; kemik kaynaklı çizgilenmeyi gerçek dansite azalmasından ayırın.
2. İki taraflı talamuslar. Talamus düzeyinde sağ ve solu ayrı puan bölgeleri olarak karşılaştırın.
3. PCA alanları ve serebellar hemisferler. Sağ/sol PCA alanlarını ve serebellar hemisferleri ayrı puan bölgeleri olarak gözden geçirin.
4. Baziler arter ve posterior fossa BOS aralıkları. CTA'da baziler arter lümenini ayrıca değerlendirin; damar bulgusunu parankim pc-ASPECTS puanına katmayın.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Pons, mezensefalon, sağ ve sol talamus, serebellar hemisferler ve PCA alanlarında erken iskemik değişiklikler puanlanır; başlangıç 10 puandan tutulan bölgelerin ağırlığı çıkarılır. Kontrastsız BT puanlamanın uygulandığı görüntüleme yöntemlerinden biridir.

BTA tanısal

CTA kaynak görüntülerinde erken iskemik değişiklikler kontrastsız BT'ye göre daha duyarlı saptanabilir; baziler arterin lümen açıklığı ve tıkanıklığın yeri CTA anjiyografik görüntülerinde ayrıca değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Beyin (G 80 / M 40), İnme (G 40 / M 40), Anjiyo (G 600 / M 150).

BT bulguları

• Pons erken iskemik değişikliği iki puan düşürür; posterior fossa ışın sertleşme artefaktı beyin sapı değerlendirmesini güçleştirebilir.
• Mezensefalon erken iskemik değişikliği iki puan düşürür.
• Sağ veya sol talamusun her biri ayrı birer puanlık bölgedir.
• Sağ veya sol PCA alanının her biri ayrı birer puanlık bölgedir.
• Sağ veya sol serebellar hemisferin her biri ayrı birer puanlık bölgedir.
• Baziler arter tıkanıklığına ait CTA lümen bulgusu, pc-ASPECTS'in parankimal erken iskemik değişiklik puanından ayrı değerlendirilir.
• Birden fazla puan bölgesindeki erken iskemik değişikliklerin ağırlıkları aynı toplam puandan çıkarılır.

Ölçütler ve sınıflamalar

pc-ASPECTS puan aralığı

10 puan başlangıç; 0-10 aralığında

Talamus, serebellar hemisfer ve PCA alanı

Her tutulan taraf/bölge için 1 puan düşülür

Pons veya mezensefalon

Her tutulan bölge için 2 puan düşülür

pc-ASPECTS

Başlangıç puanı 10'dur. Sağ/sol talamus, serebellar hemisfer ve PCA alanlarının her birinde erken iskemik değişiklik için 1'er puan; pons ve mezensefalon tutulumunun her biri için 2 puan düşülür. Puan 10 ise bu bölgelerde görünür erken iskemik değişiklik yoktur; puan 0 ise tüm puan bölgelerinde değişiklik vardır. Bu puan tek başına tedavi seçiminde keskin bir eşik olarak kullanılmamalı; çok modlu risk sınıflandırmasının bir parçası olarak değerlendirilmelidir.

Normalde

Puanlama bölgelerini sağ/sol talamus, serebellar hemisfer ve PCA alanları ile pons ve mezensefalon olarak ayrı ayrı kontrol edin. Posterior fossa BT'sinde kafa tabanı ışın sertleşme artefaktı erken iskemik değişiklikleri örtebilir.

Ayırıcı tanı

Posterior dolaşım infarktı

kontrastsız BT posterior fossa infarktını sıkça gösteremeyebilir; kemik ışın sertleşme artefaktı ve erken dönemde değişikliklerin silikliği duyarlılığı azaltır.

Kafa tabanı ışın sertleşme artefaktı

özellikle beyin sapında posterior fossa hipodensitesini örtebilir ve akut infarktın değerlendirilmesini güçleştirir.

Hipoksik-iskemik hasar

ağır olgularda yaygın, iki taraflı simetrik ödem; bazal gangliyon, talamus, serebellum ve kortekste düşük dansite görülebilir.

İki taraflı derin gri cevher değişiklikleri

toksik-metabolik, enfeksiyöz, inflamatuvar ve vasküler nedenleri içeren geniş bir ayırıcı tanı taşır; klinik bağlam önemlidir.

Tuzaklar

• Posterior fossa kemik ışın sertleşme artefaktı erken infarktı örtebilir; beyin sapı bu sınırlamadan özellikle etkilenir.
• Normal veya tanısal olmayan kontrastsız BT posterior fossa infarktını dışlamaz; bu durumda difüzyon ağırlıklı MR daha duyarlıdır.
• pc-ASPECTS parankimdeki erken iskemik değişiklikleri puanlar; CTA'daki arter lümeni bulgusu ayrı değerlendirilir.
• Beyin sapı ve çift taraflı alanları tek bir bölge saymayın: pons, mezensefalon, talamus, serebellum ve PCA alanları skor şemasında ayrı ağırlıklara sahiptir.

Kendini dene

1. BT'de tek taraflı talamus ve serebellar hemisfer hipoattenüasyonu var; pons ve mezensefalon korunmuş. pc-ASPECTS kaçtır?

   • 8
   • 6
   • 9
   • 10
   Cevabı göster

   8. Başlangıç 10 puandan tutulan talamus için 1 ve serebellar hemisfer için 1 puan düşülür; toplam 8 kalır. Pons ve mezensefalon normal olduğu için 2 puanlık bölgelerden kesinti yapılmaz.

2. Pons ve mezensefalonda erken iskemik değişiklik saptandı. Bu iki alanın puan etkisi nasıl hesaplanır?

   • Her bölge 2 puan düşürür
   • Her bölge 1 puan düşürür
   • Yalnız pons 1 puan düşürür
   • Skor değişmez
   Cevabı göster

   Her bölge 2 puan düşürür. pc-ASPECTS'te pons ve mezensefalonun her biri 2 puan ağırlığındadır; ikisi de etkilenmişse toplam dört puan çıkarılır. Talamus, PCA ve serebellar hemisferler birer puanlık bölgelerdir.

İlgili konular

• Geniş hemisferik infarkt ve ödem
• İskemik infarktın hemorajik dönüşümü

Kaynaklar

Bu sayfadaki 44 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 33 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Extent of hypoattenuation on CT angiography source images predicts functional outcome in patients with basilar artery occlusionpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
2. Diagnostic and prognostic computed tomography imaging markers in basilar artery occlusion (Review)pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Comparative Sensitivity of Computed Tomography vs. Magnetic Resonance Imaging for Detecting Acute Posterior Fossa Infarctpmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. Clinics in diagnostic imaging (153). Severe hypoxic ischaemic brain injurypmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Bilateral lesions of the basal ganglia and thalami (central grey matter)-pictorial reviewpubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Endovascular thrombectomy for isolated posterior cerebral artery occlusion: distinct clinical presentation patterns and neurological outcomes in P1 versus P2 segmentspmc.ncbi.nlm.nih.gov
7. FRET score: predictors of futile recanalisation following endovascular thrombectomy—a multicentre cohort study from the EVATRISP collaborationpmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Optimal timing of endovascular treatment for symptomatic intracranial atherosclerotic stenosis: a real world single center studypmc.ncbi.nlm.nih.gov
9. Posterior Circulation ASPECTS on CT Angiography Predicts Futile Recanalization of Endovascular Thrombectomy for Acute Basilar Artery Occlusionpmc.ncbi.nlm.nih.gov
10. Rapid Successful Reperfusion of Basilar Artery Occlusion Strokes With Pretreatment Diffusion‐Weighted Imaging Posterior‐Circulation ASPECTS <8 Is Associated With Good Outcomepmc.ncbi.nlm.nih.gov
11. Predictive value on diffusion weighted imaging scores for basilar artery occlusion after endovascular treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Predictive value of inflammatory markers for functional outcomes in patients with ischemic stroke.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Prognostic value of magnetic resonance imaging performed during the subacute phase in adult patients with hypoxic-ischemic encephalopathy for long-term neurological outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Glasgow Coma Scale on Presentation Predicts Outcome in Endovascular Treatment for Acute Posterior Large-Vessel Occlusion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. CT-Based and CTA-Based Posterior Circulation ASPECTS in Acute Basilar Artery Occlusion: An Agreement Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Acute Stroke Treatment in Patients with Basilar Artery Occlusion: A Single-Center Observational Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Posterior circulation ASPECTS on diffusion-weighted MRI can be a powerful marker for predicting functional outcome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Association of pretreatment pontine infarction with extremely poor outcome after endovascular thrombectomy in acute basilar artery occlusion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. FRET score: predictors of futile recanalisation following endovascular thrombectomy-a multicentre cohort study from the EVATRISP collaboration.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Hyperintense basilar artery on FLAIR MR imaging: diagnostic accuracy and clinical impact in patients with acute brain stem stroke.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Posterior Circulation Endovascular Thrombectomy for Large-Vessel Occlusion: Predictors of Favorable Clinical Outcome and Analysis of First-Pass Effect.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Proposal for a Vascular Computed Tomography-Based Grading System in Posterior Circulation Stroke: A Single-Center Experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Posterior Circulation ASPECTS on CT Angiography Predicts Futile Recanalization of Endovascular Thrombectomy for Acute Basilar Artery Occlusion.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Rapid Successful Reperfusion of Basilar Artery Occlusion Strokes With Pretreatment Diffusion-Weighted Imaging Posterior-Circulation ASPECTS <8 Is Associated With Good Outcome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Integrated predictors of outcome in vertebrobasilar artery occlusion treated With endovascular therapy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Determinants of prognosis after reperfusion therapy in acute ischemic stroke and development of a predictive model.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Convulsive-Like Movements in Posterior Circulation Large Vessel Occlusion: Associations With Midbrain Injury and Poor Outcome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Computed Tomography-Based Imaging Scores in Basilar Artery Occlusions: A Comparison of Predictive Abilities for Functional Outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Prognostic Value of pc-ASPECTS Before Endovascular Therapy in Posterior Circulation Stroke: A Systematic Review and Meta-Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.