Travmatik pnömoperitoneum

Özet

Karın travmasından sonra peritoneal boşlukta bağırsak dışı gaz, özellikle künt travmada içi boş organın tam kat yaralanmasını akla getirir. İntravenöz kontrastlı BT'de serbest gaz, ans kalınlaması, mezenter stranding ve interloop sıvı gibi bulgular bir arada değerlendirilerek cerrahi gerektiren yaralanma olasılığı artar. Penetran yaralarda yara traktının peritoneuma uzanımı patognomoniktir; ancak bu durum bağırsak duvarında doğrudan hasar olmaksızın havanın yola girişini açıklayabilir. Perforasyonun gözden kaçması peritonit ve sepsise ilerleyebilir; torasik veya girişim kaynaklı havayı perforasyon sanmak ise yanlış yorumlamaya yol açar.

Faz ve pencere

Portal tanısal

İntravenöz kontrast sonrası portal venöz fazda bağırsak lümeni dışında kalan gaz, karaciğerin ön yüzü, perihepatik/perisplenik aralık, mezenter yaprakları veya retroperitoneal fasya boyunca siyah odaklar olarak izlenir; aynı kesitlerde bağırsak duvarı kontrastlanması, mezenter ve serbest sıvı değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Akciğer (G 1500 / M -600), Batın (G 400 / M 50), Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Ön peritoneal gaz — sırtüstü incelemede karaciğer ile ön karın duvarı arasında küçük, lümen dışı hava cepleri görülebilir.
• Havanın bağırsak lümeni dışında kalması durumunda peritoneal boşlukta (pnömoperitoneum), mezenterik yapraklarda veya retroperitoneal alanda bulunabilir.
• Mezenterik gaz — mezenter yağında kümelenen küçük kabarcıklar, yaralanma yerinin belirlenmesine yardımcı olabilir.
• Pnömoretroperitoneum — bağırsak lümeni dışındaki gaz retroperitoneal alanda yerleşebilir ve peritoneal boşluktaki gazdan anatomik olarak ayrılır.
• Bağırsak duvarı defekti, bağırsak duvarının tüm kalınlığında kopukluk olarak tanımlanır ve içeriklerin mezenterik yapraklara ya da peritoneal/retroperitoneal alanlara sızmasına neden olur.
• Ekstraluminal bağırsak içeriği ya da enterik kontrast sızıntısı, bağırsak duvarının tam kat yırtılmasını %100 özgüllükte gösterse de yalnızca %10 duyarlılığa sahiptir.
• Mezenterik yağdaki stranding veya hematom bağırsak ve mezenter yaralanmasını destekleyen bulgulardır; anslar arasındaki ya da mezenterik yapraklardaki sıvı, diğer peritoneal boşluklardaki sıvıya göre bu yaralanmalar için daha özgüldür.

Normalde

Travma öncesi normal görüntülemede hava yalnızca gastrointestinal lümen içinde görülür; travma sonrası bağırsak duvarı dışına çıkan hava peritoneal boşlukta, mezenterde veya retroperitonealde lokalize olabilir. Şüpheli odağı normal görünümle kıyaslarken gazın lümenle devamlılığını, karaciğer ön yüzü ve parakolik oluklara göre yerini, komşu ansın serozal konturunu ve mezenter yağının homojenliğini izleyin.

Ayırıcı tanı

Ciltten peritoneuma uzanan yara traktının izlenmesi, peritoneal penetrasyonun patognomonik bulgusudur ve bağırsakta doğrudan bir defekt olmaksızın havanın bu yolla girmiş olabileceğini gösterir.

Pnömotorakstan kaynaklanan hava diyafram krusları boyunca karın içine ilerleyerek serbest intraperitoneal havayı taklit edebilir.

Yakın dönem ameliyat veya peritoneal girişim

hava dağılımı cerrahi alanla ilişkili olabilir; işlem öyküsü ve giriş yolu görüntüyle eşleştirilir.

Gazın bağırsak duvarıyla çevrili lümen içinde kalması, travmaya bağlı olarak lümen dışına taşmış havadan (pnöoperitoneum, mezenterik hava veya pnömoretroperitoneum) anatomik olarak ayrılır.

Ekstraperitoneal karın duvarı gazı, BT’de karın duvarının subkutan dokuları ve abdominopelvik fasya planları boyunca izlenebilir; gazın dağılımı yerleşimini belirlemeye yardımcı olur.

Tuzaklar

• Penetran yaralanmalarda yara traktının peritoneuma uzanımı patognomoniktir; ancak bu bulgu bağırsakta doğrudan tam kat bir yırtığın varlığı yerine havanın dışarıdan girişini de açıklayabilir.
• Küçük hava kabarcıklarını yalnız yumuşak doku penceresinde aramayın; akciğer penceresi ve ardışık kesitler mezenter içindeki ince gaz odaklarını görünür kılabilir.
• Diyafram altı gazı abdominal kaynaklı kabul etmeden toraks tabanındaki pnömotoraksı ve mediastinal havanın kruslara uzanımını kontrol edin.
• Pnömoperitoneum yokluğunu bağırsak yaralanmasının dışlanması olarak yorumlamayın; duvar defekti, anormal kontrastlanma, mezenter değişikliği ve açıklanamayan sıvı perforasyon olmadan da yaralanmayı düşündürebilir.

Kendini dene

1. Künt travmada sigmoid mezokolonda gaz, aynı yerde duvar kesintisi ve interloop sıvı görülüyor. En olası tanı hangisidir?

   • Sigmoid perforasyonu
   • Pnömomediastinum
   • İskemik kolit
   • Rektus kılıfı yırtığı
   Cevabı göster

   Sigmoid perforasyonu. Mezokolondaki gazın aynı segmentte duvar defekti ve komşu sıvıyla eşleşmesi sigmoid tam kat yaralanmasını destekler. Pnömotorakstan diyafram krusları boyunca hava geçişi serbest abdominal havayı taklit edebilir; pnömotoraks yokluğunda serbest intraperitoneal hava bağırsak yaralanması için yüksek özgüllüklü bir bulgudur.

2. Penetran yarada BT’de giriş yarasından peritoneuma uzanan bir yara traktı görülüyor. Bu bulgu neyi gösterir? En olası açıklama nedir?

   • Yara kanalından hava
   • İnce bağırsak perforasyonu
   • Mide ülser perforasyonu
   • Kolon divertikül perforasyonu
   Cevabı göster

   Yara kanalından hava. Peritoneuma uzanan yara traktı peritoneal penetrasyonu gösterir; trakt içinde hava bulunabilir, ancak bu bulgu tek başına bağırsak duvarı defektini göstermez. Diğer seçeneklerde ilgili bağırsak segmentinde duvar hasarı veya komşu inflamatuvar odak aranır.

İlgili konular

• Künt barsak yaralanması
• Mezenter yaralanması
• Duodenal ve retroperitoneal yaralanma
• Delici/kesici yaralanma ve yara yolu

Kaynaklar

Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 21 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. WSES guidelines on blunt and penetrating bowel injury: diagnosis, investigations, and treatmentpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Radiologic Imaging of Traumatic Bowel and Mesenteric Injuries: A Comprehensive Up-to-Date Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Nonsurgical management of traumatic pneumoperitoneum in a cat.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Dual-Energy CT: A Paradigm Shift in Acute Traumatic Abdomen.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Floating appendix: post-traumatic amputation of the appendix as sequela or complication?: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Idiopathic pneumoperitoneum diagnosed following high-energy motor vehicular trauma:a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Traumatic abdominal wall hernia after impact from handlebar: A case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Co-incidence of acute appendicitis and appendiceal transection after blunt abdominal trauma: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Gastrointestinal tract perforation following blunt abdominal trauma: an institution's experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Localized air foci in the lower thorax in the patients with pneumothorax: skip pneumothoraces.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. Specific Radiological Findings of Traumatic Gastrointestinal Tract Injuries in Patients With Blunt Chest and Abdominal Trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Early computed tomography in victims of non-traumatic out-of-hospital cardiac arrest.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Multi detector computed tomography in the diagnosis of bowel injury.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Pediatric Pyloric Transection: An Unusual Injury Following Blunt Abdominal Trauma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Massive intraperitoneal free air induced by pneumothorax and pneumomediastinum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Jejunal Perforation Associated With a Horseshoe-Shaped Abdominal Contusion After a Horse Kick: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Delayed Recognition of Multiple Small Bowel Perforations and Mesenteric Lacerations Following Combined Blunt and Penetrating Lumbar Trauma: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Polytrauma with pelvic fracture associated traumatic hernia and multiple hollow viscera injuries: a rare case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Occult Small Bowel Injury With Delayed Retroperitoneal Abscess Formation After Blunt Trauma: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Complication imaging after laparoscopic Roux-en-Y gastric bypass: clues to the diagnosis and pitfalls.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Advances in Imaging and Diagnosis of Emphysematous Cholecystitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Early Sodium Dynamics in Severely Injured Patients with Intestinal Perforations: A Multicenter Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Trans-anal small bowel evisceration through a perforation of the rectum: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Diagnostic performance of an artificial intelligence algorithm for detecting pneumoperitoneum on abdominal CT scans.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Imaging of pediatric gastrostomy tube malposition: Pearls and pitfalls.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Caught in the Whirl: Computed Tomography Diagnosis of Transverse Colon Volvulus With Proximal Jejunal Involvement and Cecocolic Pneumatosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. The Importance of Predicting Bowel Necrosis in Acute Mesenteric Ischemia: Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Radiological insights into diverticulitis: Clinical manifestations, complications, and differential diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. A-Lines below the Diaphragm - A Case Report of Occult Pneumoperitoneum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Tension pneumoperitoneum combined with CO₂ gas embolism during peroral endoscopic myotomy: a case report and review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Beyond embryological remnants: imaging of ligamentum teres hepatis and falciform ligament pathologies.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Atypical fundal perforation: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Case Report: Bezoar-mimicking intraluminal gossypiboma causing small-bowel obstruction and chronic malabsorption 15 years after hysterectomy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Computed tomography findings and surgical outcomes in acute mesenteric ischemia: a retrospective single-center cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Long-term safety and effectiveness of the "OptEase" vena cava filter.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Rare Adult Ileo-Ileo-Colic Intussusception Caused by an Ileal Lipoma with Spontaneous Ileal Rupture and Rectal Hemorrhage: A Case Report with a Hypothesis-Generating Discussion of Mesenteric Anatomical Variability.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Acute and chronic complications of cesarean delivery: An update for the general radiologist.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Crohn's disease: research progress in decoding pathogenic multi-network and precision management of artificial intelligence radiomics.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. Diagnostic challenges in boerhaave syndrome with bilateral pleural contamination: complementary roles of computed tomography, endoscopy, and video-assisted thoracoscopic surgery.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Case report on complex jewelry foreign body ingestion in pediatric population: When watchful waiting prevails over intervention.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Recurrent Cervical Esophageal Fistula and Retroesophageal Abscess Following Surgical Management of Zenker's Diverticulum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Predictive Value of Preoperative CT Findings for Bowel Ischemia in Patients with Blunt Mesenteric Injury: A Retrospective Cohort Study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Abdomen (A Pandora's Box): A Delayed Presentation of Blunt Abdominal Injury With a Mesenteric Tear Leading to Gangrenous Bowel.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Radiologic Imaging of Traumatic Bowel and Mesenteric Injuries: A Comprehensive Up-to-Date Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Benign Pneumoperitoneum: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Recurrent Non-surgical Pneumoperitoneum Associated With Jejunal Diverticulosis: A Case Report and Diagnostic Challenge.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Gastric Necrosis and Perforation Secondary to Severe Diabetic Gastroparesis in a Young Woman With Type 1 Diabetes Mellitus: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Computed tomography of pediatric abdominal trauma: optimizing utilization and enhancing diagnostic interpretation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. International Society of Paediatric Surgical Oncology (IPSO) Minimally Invasive Surgery (MIS) Guidelines.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. An Overview of Gastroduodenal Perforation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Pneumoperitoneum Following Perineal Air Insufflation can be Managed Conservatively.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. An Unusual Case of Penetrating Abdominal Trauma With Important Clinical Lessons.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. Thoracic abnormal air collections in patients in the intensive care unit: radiograph findings correlated with CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Patterns of injury and violence in Yaoundé Cameroon: an analysis of hospital data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. Dual single-port laparoscopic surgery for metastatic low-grade serous ovarian carcinoma: a case report of an innovative minimally invasive approach adhering to no-touch isolation technique.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. Patient-engaged preoperative optimization for a complex incisional hernia: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
57. Iatrogenic Large Bowel Perforation Following Image-Guided Pericardiocentesis: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
58. Imaging and clinical features of intra-abdominal injuries in children with suspected physical abuse.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
59. Hepatic portal venous gas after ingesting glyphosate: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
60. Extensive Multicompartmental Air Dissection With Pneumoscrotum and Pneumorrhachis After Perineal Compressed-Air Injury Without Demonstrable Persistent Full-Thickness Rectal Perforation: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
61. Pneumopericardium and multicompartmental air dissemination after colorectal endoscopic resection managed conservatively: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
62. Pneumothorax, Pneumomediastinum, Pneumoperitoneum, Pneumoretroperitoneum, and Cervical Emphysema After Colonoscopy: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
63. Ultrasonography in the Diagnosis of Surgical Acute Abdomen in Zaria, Nigeria.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
64. Aortoenteric fistula: clinical features, diagnostic challenges, and surgical outcomes - a retrospective analysis of 10 cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
65. Visceral Arterial Pseudoaneurysms-A Clinical Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
66. Pneumatosis intestinalis revisited: associated imaging findings, clinical correlation, management, risk stratification and future perspectives.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
67. Acute abdomen with intraperitoneal free gas: a diagnostic pitfall of pneumatosis cystoides intestinalis-a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
68. Common and Rare Radiological Findings of Pulmonary and Thoracic Hydatid Cysts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
69. An international multidisciplinary consensus statement on laparoscopic liver biopsy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
70. Point-of-Care Ultrasonography Helped to Rapidly Detect Pneumomediastinum in a Vomiting Female.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
71. Diverticulitis-Associated Mesenteric Venous Thrombophlebitis: A Case Report and Systematic Review of Diagnosis, Management, and Outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
72. Laparoscopic Evaluation of Traumatic Pneumoperitoneum Without Hollow Viscus Injury: A Case Series.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
73. Challenges in Diagnosis and Management of Pneumoperitoneum Associated with Pneumatosis Cystoides Intestinalis in Children: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
74. Does laparoscopic surgery decrease the risk of atrial fibrillation after foregut surgery?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
75. Laparoscopic Exploration for Penetrating Abdominal Trauma Caused by Deer Antlers: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
76. Case Report: Laparoscopic management of penetrating liver injury from pneumatic nail gun.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
77. Complete traumatic transection of the fourth portion of the duodenum after blunt abdominal trauma: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
78. Traumatic Ruptured Hepatic Cyst Managed by Laparoscopic Fenestration Assisted With Indocyanine Green (ICG) Fluorescence: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
79. Penetrating trauma leading to a transfixing common bile duct injury: case report and surgical management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
80. Delayed Diagnosis of Pyogenic Spondylitis After Impalement by Steel Rods: Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
81. Surgical decision-making in paediatric penetrating trauma: case report from two paediatric tertiary centres.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
82. Tissue-Resident Macrophage in Inflammation and Cancer.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
83. Contrast-enhanced computed tomography abdomen versus diagnostic laparoscopy-based management in patients with penetrating abdominal trauma: a randomised controlled trial.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
84. Diagnostic Approaches to Vascular Injury in Polytrauma-A Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
85. Endoscopic management of perforations, leaks and fistulas.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
86. Endoscopic trans-esophageal submucosal tunneling surgery: A new therapeutic approach for diseases located around the aorta ventralis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
87. Recurrent ascending cholangitis with acute pancreatitis and pancreatic atrophy caused by a juxtapapillary duodenal diverticulum: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
88. A literature review and case report: Traumatic appendicitis in an elderly patient with spinal cord injury and medical comorbidities.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
89. Post-traumatic superior mesenteric artery syndrome following lumbar spine stabilization: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
90. Emphysematous conditions of the abdomen and pelvis: pearls and pitfalls.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
91. The anatomical compartments and their connections as demonstrated by ectopic air.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.