Tonsillit

Özet

Akut tonsillit palatin tonsillerin enfeksiyonudur; komplikasyonsuz olguda kesitsel görüntüleme endike değildir. Kontrastlı BT, komplike enfeksiyon veya derin boyun yayılımı şüphesinde inflamasyonun yaygınlığını, apse koleksiyonunu ve komşu boşluklara uzanımı değerlendirir. Tonsillerde çizgili kontrastlanma tonsillitle uyumludur; tek başına düşük atenüasyonlu odak apse tanısı koydurmaz, çünkü flegmon da hipodens görünebilir. Derin boyun boşluklarına uzanım ve hava yolu üzerindeki etkilenme görüntüleme değerlendirmesinde belirtilmelidir.

Faz ve pencere

Venöz tanısal

İntravenöz kontrastlı boyun BT'sinde büyümüş tonsillerin çizgili veya heterojen iç kontrastlanması ve peritonsiller yumuşak dokuda ödem/yağ çizgilenmesi görülebilir; iyi sınırlı çevresel kontrastlanan sıvı koleksiyonu apse lehineyken flegmon daha belirsiz sınırlıdır.

Önerilen pencereler: Yumuşak doku (G 400 / M 40).

BT bulguları

• Palatin tonsillerde tek veya iki taraflı hacim artışı görülebilir.
• Tonsil parankiminde heterojen, çizgili kontrastlanma; erken flegmon alanları belirgin sınırlı sıvı oluşturmayabilir
• Peritonsiller yağda ödem ve ince çizgilenme
• Peritonsiller apse eşlik ediyorsa ipsilateral yumuşak damak ve ön tonsil arkında şişlik görülebilir.
• Oluşmuş peritonsiller koleksiyonun varlığı veya yokluğu; koleksiyon görülürse komşu tonsil ile anatomik ilişkisi belirtilir
• Reaktif görünümlü servikal lenfadenopati eşlik edebilir.
• Orofarengeal hava sütununda daralma veya inflamasyonun parafaringeal alana uzanımı

Normalde

Palatin tonsiller orofarenksin lateral duvarlarında, ön palatoglossal ve arka palatofaringeal arklar arasında yer alır; karşılaştırmada parankim kontrastlanmasını ve peritonsiller yağ planlarını değerlendir. Aynı düzeyde tonsil hacmini, ön ve arka tonsil arklarını, uvulanın orta hattını ve orofarenks hava sütununu kıyasla.

Ayırıcı tanı

Peritonsiller apse

tonsil dışında belirgin düşük atenüasyonlu merkez ve çevresel kontrastlanan duvar vardır

İntratonsiller apse

tonsil dokusunda liküefaksiyon alanları görülebilir.

Tonsil lenfoması

BT’de homojen submukozal tonsil kitlesi ve servikal lenfadenopati görülebilir; büyüme veya asimetri enfeksiyonla örtüşebileceğinden klinik bağlamla birlikte değerlendirilir.

Tonsil skuamöz hücreli karsinomu

belirgin tek taraflı/asimetrik büyüme veya mukozal lezyonda ayırıcı tanıda tutulur; tonsil asimetrisi tek başına maligniteyi kanıtlamaz. Küçük tümörler BT’de asimetrik tonsil dokusundan ayırt edilemeyebilir; büyük lezyonlarda komşu dokulara invazyon ve servikal düğüm tutulumu görülebilir.

Parafaringeal enfeksiyon

inflamasyon tonsil yatağının dışına, parafaringeal yağlı boşluğa uzanır

Tuzaklar

• Flegmon, kontrastlı BT'de apseye benzer düşük atenüasyon gösterebilir; iyi sınırlı sıvı merkezi ve çevresel kontrastlanma yoksa kesin apse diye adlandırma.
• Tek taraflı yumuşak damak şişliği peritonsiller apseyi tek başına kanıtlamaz; koleksiyonun tonsil kapsülüne göre yerini bul.
• Tonsillolit, tonsil kriptinde veya fossasında radyopak-kalsifiye odak şeklinde izlenebilir; yoğunluğunu ve konumunu koleksiyonla karşılaştır.
• Dental artefakt tonsil bölgesini kısmen örtebilir; etkilenen alanın tanısal olarak değerlendirilebilirliğini belirt.

Kendini dene

1. Boğaz ağrısı olan hastada tonsiller bilateral büyük ve çizgili kontrastlanıyor; çevre yağ ödemli, fakat çevresel duvarlı koleksiyon yok. En olası tanı nedir?

   • Akut tonsillit
   • Peritonsiller apse
   • Tonsil lenfoması
   • Retrofaringeal apse
   Cevabı göster

   Akut tonsillit. İki taraflı tonsil büyümesi ve çizgili iç kontrastlanma, sınırlı sıvı boşluğu bulunmadığında tonsilliti destekler.

2. Tonsil büyümesine eşlik eden sınırları belirsiz inflamatuvar doku var, ancak merkezî sıvı ve çevresel duvar yok. Bu bulgular en çok hangi tanımı destekler?

   • Peritonsiller flegmon
   • Tonsillolit
   • Tonsil karsinomu
   • Retrofaringeal adenit
   Cevabı göster

   Peritonsiller flegmon. Flegmon, sınırlı sıvı koleksiyonu ve çevresel kontrastlanan duvar oluşturmadan görülebilen yaygın inflamasyon paternidir.

İlgili konular

• Tonsil asimetrisi ve lenfoid hipertrofi
• Peritonsiller apse
• İntratonsiller apse
• Retrofaringeal selülit ve süpüratif lenfadenit

Kaynaklar

Bu sayfadaki 35 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 16 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Are Computed Tomography Scans Necessary for the Diagnosis of Peritonsillar Abscess?pmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. ESR Essentials: acute infections of the head and neck—practice recommendations by the European Society of Head and Neck Radiologylink.springer.com
3. Nontraumatic Pediatric Head and Neck Emergencies: Resource for On-Call Radiologistspubs.rsna.org
4. Tonsillitis and Tonsilloliths: Diagnosis and Managementaafp.org
5. Squamous Cell Carcinoma (Tonsillar Fossa) - Radiology | Iowa Head and Neck Protocolsiowaprotocols.medicine.uiowa.edu
6. Non-Hodgkin Lymphoma Imaging Spectrum in Children, Adolescents, and Young Adultspubs.rsna.org
7. Peritonsillar Abscessaafp.org
8. Tonsillitis (StatPearls)pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. CT of the Neck: Image Analysis and Reporting in the Emergency Settingpubs.rsna.org
10. Tonsillar calcification detected by computed tomographyjstage.jst.go.jp
11. Dental CT Imaging: A Look at the Jawpubs.rsna.org
12. ESR Essentials full-text copypmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Tonsillitis (StatPearls Bookshelf)ncbi.nlm.nih.gov
14. ACR CT Head and Neck practice parameter PDFacr.org
15. Hypoglossal nerve palsy in infectious mononucleosis and Fusobacterium necrophorum tonsillitis: a case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
16. Mucosal emphysematous head and neck infections: Scoping review and a case of emphysematous tonsillitispmc.ncbi.nlm.nih.gov
17. CT and MRI Key Features of Benign Tumors and Tumor-like Lesions of the Tongue: A Pictorial Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
18. Tonsil ultrasound: technical approach and spectrum of pediatric peritonsillar infections.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Lemierre's syndrome due to Fusobacterium necrophorum.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Facial vein thrombophlebitis: A case report and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Risk factors for recurrence of peritonsillar abscess.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Mucosal emphysematous head and neck infections: Scoping review and a case of emphysematous tonsillitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Intratonsillar abscess: 3 case reports and a review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. The patient with sore throat.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Lingual Abscess: Predisposing Factors, Pathophysiology, Clinical Manifestations, Diagnosis, and Management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Grisel's syndrome: an unusual cause of torticollis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. [Classification and therapeutic strategy for chronic tonsillitis].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. [Time is tissue-deep neck infections and oropharyngeal abscesses].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Epstein-Barr virus infection-associated cholangiocarcinoma: a report of one case and the review of literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. The Impact of Surgical Indication on Posttonsillectomy Hemorrhage: A Systematic Review and Meta-Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. CT and MRI Key Features of Benign Tumors and Tumor-like Lesions of the Tongue: A Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. MRI of acute neck infections: evidence summary and pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Atypical Presentation of Mpox as Acute Tonsillitis: A Case Report from the United Arab Emirates.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Can Ultrasound Elastography Be Used as an Objective Measure in Tonsillectomy Indications?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.