Kömür işçisi pnömokonyozu

Özet

Kömür madeni tozuna maruz kalan kişilerde gelişen kömür işçisi pnömokonyozu, basit küçük opasitelerden ilerleyici masif fibrozise uzanan bir spektrumdur. İnce kesit kontrastsız BT, küçük nodülleri ve grafide gözden kaçabilen birleşik fibrotik kitleleri göstererek hastalık yükünü ve dağılımını ortaya koyar. Üst loblarda birleşen büyük opasiteler, çevre parankimde hacim kaybı ve çekinti ile sık görülür; kesin tanı için tipik radyolojik bulguların yanı sıra detaylı maruziyet öyküsü de gereklidir. Kitleyi yalnızca tümör olarak yorumlamak ya da PMF içindeki akciğer kanserini gözden kaçırmak önemli tanısal hatalardır.

Okuma sırası

1. Üst loblar ve hiler bronşlar. Aksiyel kesitte sağ ve sol üst lobu, ana bronşları ve hilusu bulun; bu seviyede opasitelerin tek odak mı yoksa iki akciğere yayılmış çok sayıda küçük odak mı olduğunu izleyin.
2. Üst lob küçük nodülleri. Üst lob parankimindeki küçük yuvarlak opasiteleri tek tek takip edin; bronkovasküler demet çevresinde mi, yoksa lobül merkezinde mi toplandıklarını gösterin.
3. Birleşik üst lob fibrozisi. Kesitleri hilusa doğru kaydırın ve küçük opasitelerin birleşerek düzensiz bir kitle oluşturup oluşturmadığını, fissür ve bronşları çekip çekmediğini inceleyin.
4. Kitlenin çevre parankimi ve hiler lenf düğümleri. Son olarak kitlenin çevresindeki havalanmayı ve lenf düğümlerini tarayın; amfizem, kalsifikasyon veya tümör kuşkusunu artıran ayrı bir yeni odak olup olmadığını belirleyin.

Bu konu için açık lisanslı ve doğrulanmış bir olgu görüntüsü henüz bulunamadı.

Faz ve pencere

HRCT tanısal

Kontrastsız ince kesit inspiryum görüntülerinde üst loblarda, sıklıkla küçük ve yuvarlak, sentrilobüler veya peribronşiyal kömür tozu nodülleri; ileri hastalıkta hiluslara doğru çekilen, düzensiz sınırlı birleşik fibrotik opasiteler aranır. Akciğer penceresi nodül ve amfizemi, mediasten penceresi kitle içi ya da lenf nodu kalsifikasyonunu gösterir; kontrastlı faz tanı için gerekmez.

BT bulguları

• Üst lob ağırlıklı küçük yuvarlak opasiteler — çoğu sentrilobüler/peribronşiyal dağılımlıdır; alt zonlar görece daha az etkilenebilir.
• Birleşen nodüller — küçük opasiteler arasındaki mesafe azalır, düzensiz konturlu fibrotik kümeler oluşur.
• Progresif masif fibrozis — üst loblarda büyük, düzensiz ve sıklıkla bilateral opasiteler; çevre parankimde çekinti ve hacim kaybı eşlik edebilir.
• Paraseptal ve sentrilobüler amfizem — özellikle üst loblarda nodüller arasında düşük atenüasyonlu alanlar görülebilir.
• Kalsifiye parankimal nodüller veya hiler lenf düğümleri — bulunabilir, ancak yumurta kabuğu tipi lenf nodu kalsifikasyonu silikoziste daha tipiktir.
• İleri fibrozis çevresinde parankimal distorsiyon — bronşların çekilmesi, fissür yer değiştirmesi ve komşu akciğerin kompansatuvar havalanması seçilebilir.

Ölçütler ve sınıflamalar

Basit ve komplike kömür işçisi pnömokonyozu

ILO sınıflamasında küçük opasiteler 1 cm’ye kadar, büyük opasiteler ise 1 cm’den büyük olarak sınıflanır; progresif masif fibrozis herhangi bir büyük opasitenin varlığıyla tanımlanır. BT, progresif masif fibrozisi saptamada göğüs radyografisinden daha duyarlıdır.

Normalde

Normal üst lob kesitlerinde sekonder pulmoner lobüller homojen havalıdır; bronkovasküler demetler düzenli incelir ve hiler yapılar parankimi çekerek kitle oluşturmaz. Sağ ve sol üst lobu aynı anatomik düzeyde karşılaştırırken milimetrik nodüllerin dağılımına, nodül kümelerinin birleşmesine ve hilusa yönelen mimari çekintiye bakın.

Ayırıcı tanı

Silikozis

üst lob nodülleri ve PMF benzer olabilir; hiler/medial lenf düğümü bulguları ve silika maruziyeti öyküsü silikozis lehinedir.

Akciğer kanseri

spiküle, büyüyen veya yeni gelişen fokal kitle ve eşlik eden lenfadenopati kuşku uyandırır; PMF ile kanser birlikte bulunabilir.

Tüberküloz

siliko-tüberküloz kombinasyonunda radyolojik görünüm pnömokonyozla örtüşebilir; kavite veya ağaçta tomurcuklanma gibi bulgular enfeksiyonu düşündürür ancak ayırıcı tanı dikkatle yapılmalıdır.

Sarkoidozda iki taraflı hiler lenfadenopati ve perilenfatik nodüller tipik BT bulgularıdır; ayırıcı tanıda klinik ve mesleki maruziyet öyküsü de dikkate alınmalıdır.

Progresif masif fibrozisli silikozis

kitleler ve hacim kaybı örtüşür; maruziyet öyküsü ve eşlik eden küçük nodüllerin karakteri birlikte değerlendirilir.

Tuzaklar

• PMF kitlesi akciğer kanserini taklit edebilir; seri incelemelerde büyüme, yeni spikülasyon veya farklı bir morfoloji varsa kitleyi otomatik olarak eski fibrozise bağlamayın.
• Progresif masif fibrozis olgularında lenf düğümü kalsifikasyonu görülebilir; bu nedenle kalsifikasyon tek başına silikozisi kanıtlamaz.
• PMF yalnız kömür işçisi pnömokonyozunda görülmez; silikoziste de gelişebilir. Kitle görünümü mesleki maruziyet öyküsüyle birlikte değerlendirilmelidir; küçük opasitelerin eşlik etmesi PMF’ye ilerleme riskini artırsa da yoklukları PMF’yi dışlamaz.

Kendini dene

1. Kömür madeni çalışanında üst lob küçük nodülleri, hilusa çekilen birleşik opasiteler ve hacim kaybı var. En olası görünüm nedir?

   • Progresif masif fibrozis
   • Akciğer adenokarsinomu
   • Pulmoner sarkoidoz
   • Aktif tüberküloz
   Cevabı göster

   Progresif masif fibrozis. Üst lob küçük nodüllerinin birleşmesi ve çevre mimarinin hilusa çekilmesi komplike pnömokonyozdaki PMF paternini destekler. Tek başına kitle kanseri dışlamaz; sarkoidoz daha çok perilenfatik nodül ve simetrik lenfadenopati, aktif tüberküloz ise kavite veya endobronşiyal yayılım oluşturabilir.

2. Progresif masif fibrozisli pnömokonyoz olgularını inceleyen kaynakta lenf düğümü kalsifikasyonu hangi oranda bildirilmiştir?

   • %23
   • %43
   • %63
   • %83
   Cevabı göster

   %63. Kaynak, progresif masif fibrozisli olguların %63'ünde lenf düğümü kalsifikasyonu bildirmiştir.

İlgili konular

• Silikozis
• Asbestozis
• Plevral plaklar

Kaynaklar

Bu sayfadaki 37 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla otomatik olarak karşılaştırıldı; 8 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-09).

1. Candidate gene polymorphisms associated with silicosis and coal workers’ pneumoconiosis: a systematic review and meta-analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Association between interleukin gene polymorphisms and the risk of pneumoconiosis: a systematic review and meta-analysispmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. Computer-Aided Diagnosis of Coal Workers’ Pneumoconiosis in Chest X-ray Radiographs Using Machine Learning: A Systematic Literature Reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
4. A systematic review and meta-analysis on international studies of prevalence, mortality and survival due to coal mine dust lung diseasepmc.ncbi.nlm.nih.gov
5. Effects of dust exposure on IGF1 and autophagy related to coal workers’ pneumoconiosispmc.ncbi.nlm.nih.gov
6. Histiocytic disorders of the chest: imaging findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Imaging of Occupational Lung Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Emphysema and chronic obstructive pulmonary disease in coal miners.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Progressive massive fibrosis: An overview of the recent literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Chest Imaging in the Diagnosis of Occupational Lung Diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. [Pneumoconiosis: high-resolution CT characteristics and patho-physiology].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Coal mine dust lung disease. New lessons from old exposure.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Imaging diagnosis of pneumoconiosis with predominant nodular pattern: HRCT and pathologic findings.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Pathology and Mineralogy of the Pneumoconioses.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Update on Silicosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Coal workers' pneumoconiosis: an Australian perspective.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Computed tomography-based imaging biomarker identifies coal workers' pneumoconiosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Occupational and environmental lung disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Polymorphisms in SELE gene and risk of coal workers' pneumoconiosis in Chinese: a case-control study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Clinical Characteristics and Interstitial Findings on High-Resolution Computed Tomography in Patients with Coal Workers' Pneumoconiosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Prevalence of Respiratory Disorders and Associated Factors among Coal Mine Workers, Narrative Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. AWMF S2k Guideline: Diagnosis and Assessment of Lung Disease Caused by Occupational Silica Dust Exposure (Silicosis) - Disease No. 4101 as per Occupational Diseases Ordinance (BKV) Annex 1.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Computed Tomography of Contemporary Occupational Lung Disease: A Pictorial Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Computed Tomography Findings in Progressive Massive Fibrosis: Analyses of 90 Cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Plasma proteomics reveals the molecular features in rapidly progressive pneumoconiosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. The Pneumoconiosis Renaissance: Revisiting the Pulmonary Pathology of Poorly Soluble Low Toxicity Particles: Insights from Rodent Inhalation Studies on Titanium Dioxide Nanoparticles.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Coal Worker's Pneumoconiosis Mimicking Lung Cancer in a 75-Year-Old Woman With a History of Breast Cancer: A Clinical Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Tips and Tricks in Thoracic Radiology for Beginners: A Findings-Based Approach.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Consensus statement on thoracic radiology terminology in Portuguese used in Brazil and in Portugal.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Spectrum of high-resolution computed tomography imaging in occupational lung disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Occupational Lung Diseases: Spectrum of Common Imaging Manifestations.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Progressive pulmonary fibrosis: current perspectives in diagnostic imaging.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Differential diagnosis of pulmonary sarcoidosis: a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Global research landscape versus disease burden in pneumoconiosis diagnosis: a dual-source bibliometric analysis [1999-2025].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Calcified Lung Nodules: A Diagnostic Challenge in Clinical Daily Practice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Silicotuberculosis: a critical narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Radiographic Distribution as a Diagnostic Clue in Pulmonary Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Health inequities in the comorbid association between pneumoconiosis and chronic obstructive pulmonary disease: a nationwide study of age-related heterogeneity.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. A review of silicosis and other silica-related diseases in the engineered stone countertop processing industry.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Anthracosis of the lungs: etiology, clinical manifestations and diagnosis: a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Workers with Suspected Diagnosis of Silicosis: A Case Study of Sarcoidosis Versus Siderosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Noninvasive early detection and grading of pneumoconiosis via plasma proteomics and machine learning: PRSS3 as a potential biomarker.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Identification of imaging-based pulmonary and extrapulmonary treatable traits in COPD: a review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. The intersection of liver cirrhosis and pulmonary fibrosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. A systematic review of chest imaging findings in COVID-19.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Applicability of lung ultrasound in COVID-19 diagnosis and evaluation of the disease progression: A systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. Role of chest computed tomography in prevention of occupational respiratory disease: review of recent literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. Managing Silicosis in the United States: How I Do It.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Diffuse cystic lung diseases-a primer for radiologists.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. Development and external validation of a clinical-genetic risk identification model for rheumatoid arthritis-associated interstitial lung disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Stepwise diagnostic algorithm for high-attenuation pulmonary abnormalities on CT.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. The role of vascularity and the fibrovascular interface in interstitial lung diseases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. CT Findings of Central Airway Lesions Causing Airway Stenosis-Visualization and Quantification: A Pictorial Essay.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Perspectives in veterinary medicine: Description and classification of bronchiolar disorders in cats.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. Silicosarcoidosis: Histologic and Clinical Features of an Occupational Granulomatous Disease.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. Combined Pulmonary Fibrosis and Emphysema: When Scylla and Charybdis Ally.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
57. Interstitial lung disease: a review of classification, etiology, epidemiology, clinical diagnosis, pharmacological and non-pharmacological treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
58. Pulmonary cavity with black sputum in COVID-19-Pneumoconiosis: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
59. Occupational lung disease: What the general physician needs to know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
60. Hidden danger: silicosis in a dental technician-an overlooked occupational risk.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
61. Sarcoidosis-Like Granulomatous Reaction During Adjuvant Pembrolizumab for High-Risk Resected Melanoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
62. Diagnosis and Management of Sarcoidosis-like Reaction in Adjuvant Immunotherapy: A Comprehensive Review and Clinical Implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
63. CT Imaging Features of Pulmonary Sarcoidosis: Typical and Atypical Radiological Features and Their Differential Diagnosis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
64. Prevalence of Reduced Mid-Expiratory Flow Among Coal Workers' Health Surveillance Program Participants.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
65. Women in Coal Mining-Radiographic Findings of Women Participants in the Coal Workers' Health Surveillance Program 1970-2022.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
66. The role of pathologists in the diagnosis of occupational lung diseases: an expert opinion of the European Society of Pathology Pulmonary Pathology Working Group.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
67. Artificial intelligence in quantitative chest imaging analysis for occupational lung disease: appraisal of its current status.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
68. Machine learning models for the prediction of preclinical coal workers' pneumoconiosis: integrating CT radiomics and occupational health surveillance records.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
69. Artificial stone and silicosis: the Korean experience.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
70. Mechanisms of Action of Herbal Preparations for the Rehabilitation of Dust-Related Diseases of the Bronchopulmonary System.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
71. Single versus double lung transplantation in patients with pneumoconiosis: a retrospective cohort study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez, tıbbi tavsiye değildir. Metinler yapay zekâ desteğiyle yazıldı ve otomatik bir adımda kaynak alıntılarıyla karşılaştırıldı; bu bir tıbbi doğrulama değildir ve içerik uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.