Porensefalik kist/boşluk

Özet

Porensefalik kavite, prenatal veya postnatal travma, infarkt, enfeksiyon ya da kanama gibi nedenlerle beyin dokusunun yıkımı sonucu oluşan parankim içi, BOS dolu kavitedir. Kontrastsız BT kavitenin BOS benzeri atenüasyonunu, lateral ventrikül veya subaraknoid aralıkla ilişkisini ve eşlik eden hacim kaybı bulgularını gösterebilir. Parankim kaybına eşlik eden ipsilateral ventrikül ex vacuo genişlemesi görülebilir; büyük kavite hafif kitle etkisi oluşturabilir. Klinik etkilenme kavitenin yeri ve doku hasarının genişliğine bağlıdır; nöbet veya fokal nörolojik bulgular görülebilir. Şizensefaliyle karıştırılması, gri cevherle döşeli gelişimsel yarık ile edinsel ya da destrüktif doku kaybının ayrımını bozar.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Genellikle belirgin sınırlı, parankim içindeki kavite BOS ile benzer düşük atenüasyonda izlenir; lateral ventrikül veya subaraknoid aralıkla iletişimi, komşu sulkus ve ventriküllerde ex vacuo genişlemeyi ve lokal hacim kaybını değerlendirin. Basit porensefalik kavite genellikle kontrastlanmaz; kavite içinde kontrastlanan solid doku görülmesi basit kavite görünümüyle uyumlu değildir.

Önerilen pencereler: Beyin (G 80 / M 40).

BT bulguları

• BOS yoğunluklu intraparenkimal kavite — beyin parankimi içinde beyin-omurilik sıvısına benzer düşük atenüasyonlu boşluk.
• Ventriküler devamlılık — kavite lateral ventrikülün frontal boynuzuna, atriumuna veya oksipital boynuzuna açılabilir.
• Pial yüzeye uzanım — bazı kavite biçimleri subaraknoid BOS aralığına ulaşır; ventrikül ve subaraknoid aralıkla aynı anda bağlantı her olguda bulunmaz.
• Komşu parankimde hacim kaybı — kavite çevresinde incelmiş beyaz cevher veya ipsilateral ventrikülde ex vacuo genişleme görülebilir.
• Kitle etkisinin zorunlu olmaması — parankim kaybında sulkus veya ventrikülde ex vacuo genişleme görülebilir; büyük kavite hafif bası ya da orta hat kayması oluşturabilir.
• Kavite çevresinde gliozis — eski hasar alanında kavite kenarında gliozis veya komşu parankim incelmesi görülebilir.
• BOS içerikli kavite — basit porensefalik kavite kontrastlanmaz.

Normalde

Normal aynı düzeyde hemisferik beyaz cevher simetrik görünür ve gri-beyaz cevher ayrımı korunur; sulkuslar ile ventriküller olağan konum ve genişliktedir, parankim içinde BOS yoğunluklu boşluk bulunmaz. Kavite tarafında ventrikül boynuzunda ex vacuo genişleme veya sulkuslarda belirginleşme olup olmadığını karşı hemisferle kıyaslayarak fokal hacim kaybını değerlendirin.

Ayırıcı tanı

Şizensefali

MR’da pial yüzeyden lateral ventriküle uzanan yarık gri cevherle döşelidir; porensefalik kavitede bu gelişimsel gri cevher döşemesi bulunmaz.

Ensefalomalazi

parankim hasarı ve doku kaybını tanımlar; porensefalik kavite bu destrüktif sürecin BOS dolu, parankim içindeki kaviter görünümüyle örtüşebilir.

Ekstraaksiyel BOS kisti

komşu beyin dokusunu yer değiştirterek basabilir; porensefalik kavite parankim içindedir ve hacim kaybı eşlik edebilir.

Nöroglial kist

genellikle tek odacıklı, düzgün sınırlı, BOS benzeri sinyalli ve çevresel ödemsizdir; porensefalik kavitede ventrikül veya subaraknoid aralıkla ileti ve çevresel gliozis destekleyici olabilir.

Hidranensefali

yaygın hemisferik parankim yokluğu BOS ile dolu geniş boşluk oluşturur; fokal, sınırlı doku kaybından farklı olarak hemisferlerin büyük bölümü etkilenir.

Tuzaklar

• Tek aksiyel kesit kavitenin ventrikül veya pial yüzeyle ilişkisini göstermeyebilir; koronal ve sagittal düzlemlerde kavite sınırlarını izleyin.
• Kitle etkisinin bulunmaması tek başına porensefali tanısı koydurmaz; ekstraaksiyel kistin dokuyu itip itmediğini ve şizensefalik yarığın gri cevher döşemesini değerlendirin.
• Kronik görünümlü kavite akut olayın varlığını veya yokluğunu tek başına belirlemez; çevre parankimde yeni kanama, ödem ya da ayrı bir akut lezyon bulunup bulunmadığını değerlendirin.

Kendini dene

1. Eski parietal hasar öyküsü olan hastada tek, iyi sınırlı parankim içi BOS atenüasyonlu kavite lateral ventrikülle doğrudan ileti kuruyor ve yerel hacim kaybı görülüyor; MR’da kavite çevresinde gliozis izleniyor. En olası tanı nedir?

   • Porensefalik kavite
   • Multikistik ensefalomalazi
   • Araknoid kist
   • Nöroglial kist
   Cevabı göster

   Porensefalik kavite. Parankim içindeki tek BOS benzeri kavite, ventrikülle doğrudan ileti, yerel hacim kaybı ve çevresel gliozis porensefalik kaviteyi destekler. Multikistik ensefalomalazi genellikle çok sayıda, bilateral ve simetrik kist oluşturur; araknoid kist ekstraaksiyel koleksiyondur. Nöroglial kistler düzgün sınırlı ve BOS benzeri olabilir; bu olguda ventrikülle ileti, yerel doku kaybı ve kavite çevresinde gliozis porensefalik kaviteyi destekler.

2. Beyin parankimi dışında (ekstraaksiyel) yerleşen, komşu girusları iten ve parankim kaybı oluşturmayan kistik lezyon için en uygun ad hangisidir?

   • Araknoid kist
   • Porensefalik kavite
   • Şizensefali
   • İntraventriküler epidermoid
   Cevabı göster

   Araknoid kist. Ekstraaksiyel yerleşim ve komşu girusların itilmesi araknoid kisti destekler. Porensefalik kavite parankim içindeki doku kaybıyla, şizensefali gri cevherle döşeli parankimal yarıkla ilişkilidir; intraventriküler epidermoid ventrikül içinde yer alır.

İlgili konular

• Şizensefali
• Kronik infarkt sonrası ensefalomalazi
• Ventrikülomegali ve ex-vacuo genişleme ayrımı
• Konjenital enfeksiyonlarda intrakraniyal kalsifikasyon

Kaynaklar

Bu sayfadaki 38 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 33 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Porencephalic Cyst, Brain Imaging with MRI and CT, Chapter 83cambridge.org
2. Non-neoplastic intracranial cystic lesions: not everything is an arachnoid cystpmc.ncbi.nlm.nih.gov
3. First seizure in adolescence revealing hidden bilateral porencephalic cystsjournals.sagepub.com
4. Systematic Approach to Pediatric Macrocephalypubs.rsna.org
5. Brain Imagingsaem.org
6. Computed tomography of porencephaly and other cerebrospinal fluid-containing lesionspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Porencephalic cyst: a rare cause of new-onset seizure in an adultpmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. Congenital porencephaly: MR features and relationship to hippocampal sclerosispubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Imaging of Intracranial Cystspubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. How to Read a Trauma CT Brain: EDH, SDH, SAH, ICH and Skull Fracturesatmedstu.sinethhospitals.com
11. Psychosis Associated with Acquired Porencephaly—Cause or Incidental Finding? Case Report and Review of Literaturepmc.ncbi.nlm.nih.gov
12. Eccentric edema pattern preceding postoperative porencephalic cyst formation in subcortical hemorrhage: A case series and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
13. Life-threatening exacerbation of a chronic porencephalic cyst in an adult: A case report and literature reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
14. Case Report: Cerebral Phaeohyphomycosis Due to Chaetomium strumarium in a Child with Visceral Heterotaxy Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Psychosis Associated with Acquired Porencephaly-Cause or Incidental Finding? Case Report and Review of Literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Encephalocraniocutaneous Lipomatosis: Haberland Syndrome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. Role of epilepsy surgery in refractory status epilepticus in children.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. The role of prothrombotic factors in children with hemiplegic cerebral palsy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Robot-assisted endoscopic third ventriculostomy: institutional experience in 9 patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Increased Susceptibility to Postoperative PCA Morphine-Induced Respiratory Depression in a Patient with an Undiagnosed Traumatic Porencephalic Cyst - A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. A Giant Porencephaly: A Rare Etiology of Pediatric Seizures.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Pregnancy in an Asymptomatic Woman with Porencephalic and Arachnoid Cysts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Is there relation between COL4A1/A2 mutations and antenatally detected fetal intraventricular hemorrhage?pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Porencephalic cyst: a rare cause of new-onset seizure in an adult.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Unusual Presentation of Porencephalic Cyst in an Adult.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. [Reversible porencephalic cyst related to shunt dysfunction].pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Fetal intracranial hemorrhage and infarct: Main sonographic and MRI characteristics: A review article.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Consensus Approach for Standardizing the Screening and Classification of Preterm Brain Injury Diagnosed With Cranial Ultrasound: A Canadian Perspective.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Neonatal cranial sonography: ultrasound findings in neonatal meningitis-a pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Eccentric edema pattern preceding postoperative porencephalic cyst formation in subcortical hemorrhage: A case series and literature review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. First seizure in adolescence revealing hidden bilateral porencephalic cysts.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Growing skull fracture: Delayed presentation, surgical management, and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.