Ventrikülomegali ve ex-vacuo genişleme ayrımı

Özet

Ventrikülomegali, ventriküllerin geniş görünmesini tanımlar; bu görünüm tek başına aktif hidrosefali demek değildir. Ex-vacuo genişleme, beyin parankim hacmi azaldığında BOS boşluklarının pasif olarak büyümesidir ve kortikal sulkus/fissür genişlemesi bu yorumu destekler. BT'de ventrikül boyutunu dış BOS alanları, temporal boynuzlar, periventriküler beyaz cevher ve varsa önceki incelemeyle birlikte değerlendirmek gerekir. Atrofiyi basınçlı hidrosefali olarak adlandırmak yanlış klinik çıkarımlara; gerçek hidrosefaliyi atrofi sanmak ise ilerleyici BOS dolaşım bozukluğunun atlanmasına neden olabilir.

Faz ve pencere

Kontrastsız tanısal

Ventrikül ve sulkus genişliği, temporal boynuz konturu, üçüncü ventrikül ve periventriküler atenüasyon aynı incelemede karşılaştırılarak değerlendirilir.

Önerilen pencereler: Beyin (G 80 / M 40).

BT bulguları

• Ex vacuo lehine: ventriküllerle orantılı yaygın kortikal sulkus ve Sylvian fissür genişlemesi.
• Aktif hidrosefali lehine: ventriküllerin sulkal genişlemeye göre orantısız büyümesi ve sulkusların bası ile daralması.
• Temporal boynuzların belirgin genişliği hidrosefali lehine önemli bir bulgudur; ex vacuo tablosunda ise ventriküllerdeki genişleme yaygın parankim hacim kaybıyla uyumlu seyretmektedir.
• Üçüncü ventrikül genişliği genel ventrikül örüntüsüyle karşılaştırılır; tek başına tanısal eşik değildir.
• Periventriküler düşük atenüasyon, transependimal BOS geçişini düşündürür ve hidrosefali tanısını destekleyen önemli bir bulgudur.
• Eski incelemeyle karşılaştırıldığında ventriküllerin öncelikli büyümesi ve sulkus daralması hidrosefali lehinedir; temporal boynuz genişlemesi ve periventriküler düşük atenüasyon da bu tanının radyolojik dayanakları arasındadır.

Ölçütler ve sınıflamalar

Morfolojik ayrım

Ex vacuo: ventrikül genişlemesine eşlik eden yaygın dış BOS alanı/sulkus genişlemesi ve parankim kaybı. Hidrosefali: ventrikül genişlemesinin sulkal alanlara göre orantısızlığı; temporal boynuz genişlemesi, transependimal geçiş veya bası bulguları destek sağlar.

Normalde

Normal yaşa uygun beyin BT'sinde lateral ventriküller, temporal boynuzlar, Sylvian fissürler ve konveksite sulkusları birbiriyle uyumlu boyuttadır; parankim hacmi korunur. Kıyaslamada ventrikül genişlemesinin kortikal hacim kaybı ve sulkal açıklıkla paralel olup olmadığını, periventriküler ödem veya sisternal bası bulunup bulunmadığını izleyin.

Ayırıcı tanı

İdiyopatik normal basınçlı hidrosefali

Sylvian fissürler genişken yüksek konveksite sulkusları dar kalabilir.

Komünikan hidrosefali

tüm ventriküller genişleyebilir; temporal boynuz ve periventriküler transependimal geçiş basınç bileşenini düşündürür.

Obstrüktif hidrosefali

ventrikül genişliği anatomik tıkanıklığın proksimalinde yoğunlaşır ve distal ventrikül korunabilir.

İleri nörodejeneratif atrofi

sulkal genişleme ve bölgesel kortikal hacim kaybı ventriküler genişlemeye eşlik eder.

Tuzaklar

• Yaşlı hastada geniş ventrikülleri otomatik olarak atrofiye bağlamayın; temporal boynuz, sulkal dağılım ve seri değişim birlikte incelenmelidir.
• Periventriküler düşük atenüasyon, transependimal BOS geçişini düşündüren bir bulgudur ancak tanı yalnızca bu bulguyla konulmaz; hidrosefali tanısı diğer radyolojik ve klinik bulgularla birlikte değerlendirilmelidir.
• Tek bir aksiyel kesitte sulkus genişliği yanıltıcı olabilir; yüksek konveksite ve Sylvian fissürler dahil tüm dış BOS alanlarını izleyin.

Kendini dene

1. Ventriküller geniş; aynı incelemede konveksite sulkusları ve Sylvian fissürler de belirgin geniş. En uygun yorum nedir?

   • Ex vacuo genişleme
   • Akuadukt tıkanması
   • Akut obstrüktif hidrosefali
   • Transependimal ödem
   Cevabı göster

   Ex vacuo genişleme. Ventriküller ve dış BOS alanlarının birlikte genişlemesi parankim hacim kaybına bağlı ex vacuo genişlemeyi destekler. Obstrüksiyon tipik olarak proksimal-distal ventrikül farkı ve sulkal bası oluşturur; transependimal ödem periventriküler düşük atenüasyon bulgusudur.

2. Ventriküller önceki incelemeden beri büyümüş, temporal boynuzlar belirgin şekilde genişlemiş; konveksite sulkusları daralmış ve periventriküler beyaz cevherde hipodens alan izlenmiş. Bu radyolojik tablo hangi süreçle en uyumludur?

   • Aktif hidrosefali
   • Yaşa bağlı parankim hacim kaybı
   • Bölgesel Alzheimer tipi atrofi
   • Tedavi edilmiş şunt hastalığı
   Cevabı göster

   Aktif hidrosefali. Seri ventrikül büyümesi, temporal boynuz genişlemesi, sulkal daralma (bası) ve periventriküler düşük atenüasyon (transependimal BOS geçişi) birlikte basınçlı hidrosefaliyi destekler. Parankim hacim kaybına bağlı ex vacuo genişlemede ventriküller dış BOS alanlarıyla uyumlu seyretirken, hidrosefalide artan basınç kortikal sulkusların daralması ve bazal sisternlerin basıya uğraması ile karakterizedir. Şunt cerrahisi ventriküler sistemi uygun bir absorpsiyon bölgesine yönlendirerek BOS akışını sağlar ve seçilmiş hastalarda semptomatik iyileşme ile birlikte parenkimal hacimde kısmen geri dönüşüm sağlayabilir.

İlgili konular

• İdiyopatik normal basınçlı hidrosefali örüntüsü
• Komünikan hidrosefali
• Kitleye bağlı obstrüktif hidrosefali

Kaynaklar

Bu sayfadaki 37 cümle ve 2 quiz sorusu aşağıdaki kaynaklardan alıntılarla tek tek karşılaştırıldı; 7 cümle bu karşılaştırmada düzeltildi (2026-10-08).

1. Hydrocephalus Indian scenario – A reviewpmc.ncbi.nlm.nih.gov
2. Beyond Maximum Haemorrhage Grade: Serial Cranial Ultrasound Phenotyping Refines Developmental Risk Stratification After Intraventricular Haemorrhage in Very Preterm Infants.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Cerebrospinal fluid dysregulation and post-traumatic hydrocephalus after paediatric traumatic brain injury.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Distinctive hydrocephalus-like phenotype in NOTCH2NLC-related neuronal intranuclear inclusion disease: clinicopathological features and therapeutic implications.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Redefining Idiopathic Normal Pressure Hydrocephalus Using AI-Driven Brain Volumetry.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Dyke-Davidoff-Masson Syndrome: A Case of Unilateral Cerebral Atrophy and Seizure Disorder.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Baseline radiological parameters associated with good neurological outcome following ventriculoperitoneal shunt in normal pressure hydrocephalus: A single-center study on 82 patients.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
8. Cerebral blood flow, autoregulation and vascular reactivity in normal pressure hydrocephalus: a systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
9. Degenerative spinal stenosis may influence Normal Pressure Hydrocephalus (NPH)-related imaging characteristics.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. Emerging cryptococcosis cases in Himalayan & sub-Himalayan regions of India.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
11. An intracranial yolk sac tumor with initial symptom of hemorrhage in the basal ganglia: a case report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
12. Structural neuroimaging markers of normal pressure hydrocephalus versus Alzheimer's dementia and Parkinson's disease, and hydrocephalus versus atrophy in chronic TBI-a narrative review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
13. Brain CT can predict low lean mass in the elderly with cognitive impairment: a community-dwelling study.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
14. Continuum of Irreversible and Potentially Reversible Traumatic Brain Injury Sequelae: Axonal Injury and Hydrocephalus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
15. Subcortical morphological alterations and volume loss in infantile hydrocephalus: A surface- and volume-based analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
16. Factors determining hydrocephalus after decompressive craniectomy: the role of interhemispheric hygroma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
17. A comparative assessment of age- and gender-related variations in brain morphometry using linear and volumetric MRI analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
18. Congenital Idiopathic Dilatation of the Right Atrium: Prenatal Diagnosis and 9-Year Follow-Up.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
19. Isolated tricuspid regurgitation in structurally normal fetal hearts: a systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
20. Beyond Ventricular Enlargement: Multimodal MRI Assessment Improves Surgical Decision-Making in Normal Pressure Hydrocephalus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
21. Fluid transport in the brain.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
22. Clinicopathologic Features and Magnetic Resonance Imaging Findings in 24 Cats With Histopathologically Confirmed Neurologic Feline Infectious Peritonitis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
23. Digital Cognitive Phenotyping for Differential Diagnosis and Monitoring in Neurological Conditions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
24. Neuropsychiatric Systemic Lupus Erythematosus With Early-Onset Brain Atrophy: A Case Report and Literature Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
25. Radiological Predictors of Cognitive Impairment in Paediatric Brain Tumours Using Multiparametric Magnetic Resonance Imaging: A Review of Current Practice, Challenges and Future Directions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
26. Chronic kidney disease and cognitive decline: choroid plexus remodeling, glymphatic dysfunction, and alzheimer biomarker interpretation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
27. Mapping neurodegeneration with diffusion MRI: biomarkers, mechanisms, and clinical translation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
28. Role of Ultrasound and Fetal MRI in the Prenatal Assessment of Congenital Cytomegalovirus Infection: A Systematic Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
29. Assessing CT-based volumetric analysis via deep learning for idiopathic normal pressure hydrocephalus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
30. Artificial intelligence in paediatric neuroradiology: current landscape, challenges, and future directions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
31. Diagnostic performance of black tent sign on 3D T2 SPACE in the diagnosis of idiopathic normal-pressure hydrocephalus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
32. Surgery for post-traumatic hydrocephalus: lessons, challenges and future directions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
33. Canine Cognitive Dysfunction and Alzheimer's Disease: Pathophysiological Relationships and the Impact of Glymphatic System Impairment on Neurodegeneration.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
34. Radiological predictors of shunt response in the diagnosis and treatment of idiopathic normal pressure hydrocephalus: a systematic review and meta-analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
35. Imaging features associated with idiopathic normal pressure hydrocephalus have high specificity even when comparing with vascular dementia and atypical parkinsonism.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
36. Radiological assessment of dementia: the Italian inter-society consensus for a practical and clinically oriented guide to image acquisition, evaluation, and reporting.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
37. Syncope in a Patient With an Extensive Thoracolumbosacral Myxopapillary Ependymoma.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
38. Incidental Diagnosis of Normal Pressure Hydrocephalus in Elderly Patients Presenting With Acute Neurological Illnesses: A Report of Two Cases.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
39. From Sound to Silence: Cerebellar Abscesses and Herniation Due to Cochlear Implant Infection With <i>Escherichia coli</i> and <i>Bacteroides fragilis</i>.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
40. Advances in Fetal Surgery: A Narrative Review of Therapeutic Interventions and Future Directions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
41. Slit ventricle syndrome: Historical considerations, diagnosis, pathophysiology, and treatment review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
42. Functional loss of Ccdc1 51 leads to hydrocephalus in a mouse model of primary ciliary dyskinesia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
43. Identification of MRI-Derived Structural Biomarkers in Female Alzheimer's Disease Subjects Using CAT12 and Mimics: Effects of Voxel Geometry on Biomarker Estimation.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
44. Neurological manifestations and neuroimaging findings in patients with SARS-CoV2-a systematic review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
45. Automated Evans index measurement using deep learning in acute subarachnoid hemorrhage: reliability, agreement with experts, and association with external ventricular drainage.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
46. Imaging biomarkers for detection and longitudinal monitoring of ventricular abnormalities from birth to childhood.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
47. <i>Wnt</i> and <i>Nodal</i> asymmetries stratify mouse laterality phenotypes in the absence of node flow.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
48. A Coronal Hydrocephalic Index (Eo Index) for Predicting Shunt Responsiveness in Idiopathic Normal Pressure Hydrocephalus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
49. Deep learning-based automatic segmentation of brain structures on MRI: A test-retest reproducibility analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
50. AI-based differential diagnosis of dementia etiologies on multimodal data.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
51. Sex difference in tDCS current mediated by changes in cortical anatomy: A study across young, middle and older adults.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
52. The Role of the Craniocervical Junction in Craniospinal Hydrodynamics and Neurodegenerative Conditions.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
53. Paediatric cranial ultrasound: abnormalities of the brain in term neonates and young infants.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
54. Interpretable 2D Deep Learning for Alzheimer's Detection from sMRI: A Lightweight Residual CNN Approach with Comprehensive Preprocessing and Stratified Data Partitioning.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
55. The role of magnetic resonance imaging in the diagnosis and prognosis of dementia.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
56. Prenatal assessment of brain malformations on neuroimaging: an expert panel review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
57. Clinical Application of Brain MRI in the Diagnostic Work-up of Parkinsonism.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
58. Imaging of Neuromodulation and Surgical Interventions for Epilepsy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
59. Neuropathology of the Alzheimer's continuum: an update.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
60. Concordance between routine interictal magnetoencephalography and simultaneous scalp electroencephalography in a sample of patients with epilepsy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
61. Bridging the gap: Translating fetal, infant, and toddler neuroimaging insights into clinical practice.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
62. Regulation of brain fluid volumes and pressures: basic principles, intracranial hypertension, ventriculomegaly and hydrocephalus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
63. From the past to the present: evolving theories in the pathophysiology of normal pressure hydrocephalus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
64. Fetal intracranial hemorrhage and infarct: Main sonographic and MRI characteristics: A review article.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
65. Bacterial Meningoencephalitis in Newborns.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
66. The value of CSF flow studies in the management of CSF disorders in children: a pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
67. Differences in Brain Morphology between Hydrocephalus Ex Vacuo and Idiopathic Normal Pressure Hydrocephalus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
68. Alzheimer's disease and related dementia: evaluation, diagnosis and acute care management.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
69. Alzheimer's disease: A comprehensive review of epidemiology, pathophysiology, diagnosis, and treatment.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
70. The Role of Magnetic Resonance Spectroscopy (MRS), Diffusion-Tensor-Imaging (DTI) and Structural MRI in the Alzheimer's Disease and Mild Cognitive Impairment Diagnosis: A Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
71. Endoscopic third ventriculostomy for diencephalosynapsis-related hydrocephalus in MPDZ gene syndrome: a case report and review of the literature.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
72. Surgical treatment of large vestibular schwannomas with hydrocephalus in octogenarians: Two cases with favorable functional outcomes.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
73. Low-Pressure Hydrocephalus After Traumatic Brain Injury: A Case Series and Scoping Review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
74. Reversal of cerebral pseudoatrophy in normal pressure hydrocephalus after ventriculoatrial shunt placement.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
75. Moving on in hydrocephalus imaging: from 2D to 3D biomarkers.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
76. Post-Hemorrhagic Hydrocephalus with Secondary Cerebrospinal Fluid Pathway Obstruction in an Extremely Premature Infant: A Case Report.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
77. Comparative CT Ventricular Morphometrics in Hydrocephalus, Stroke, and Traumatic Brain Injury: A Distortion-Controlled Analysis.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
78. Neurogenic Paradoxical Vocal Fold Motion: A Systematic Review of Central and Pheripheral Nervous System Disorders.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
79. Differential diagnosis of non-hydrocephalus ventricular dilation and hydrocephalus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
80. Imaging Markers for Normal Pressure Hydrocephalus: An Overview.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
81. Pediatric Meningeal Diseases: What Radiologists Need to Know.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
82. Evaluation of disproportionately enlarged subarachnoid-space hydrocephalus in progressive supranuclear palsy.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
83. The parasagittal dural space of the human brain.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
84. Neonatal cranial sonography: ultrasound findings in neonatal meningitis-a pictorial review.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
85. Diagnosis and Treatment of Idiopathic Normal Pressure Hydrocephalus.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
86. Neuroimaging biomarkers of preterm brain injury: toward developing the preterm connectome.pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Eğitim amaçlıdır; hasta başında tanı ve tedavi kararının yerine geçmez. İçerik yapay zekâ destekli bir süreçle güncel literatüre göre cümle cümle kaynaklarla karşılaştırıldı, ancak uzman radyolog incelemesinden geçmedi. Klinik kararlarda güncel kılavuzları, kurum protokollerini ve radyoloji raporunu esas alın.